جاي شما خالي، اين سيزده به در كه به خود جرات دادم و به همراه خانواده به يكي از پارك هاي نزديك خانه رفتم با صحنه هاي اعجاب آوري مواجه شدم كه عمرا به غير از مملكت گل و بل بل و در ميان مردم مهمان نواز و همربان ما در كمتر جايي از جهان امكان مشاهده آن وجود دارد. اگر روز سيزده به در به پاركهاي داخل و اطراف تهران سري زده باشيد (كه حتما زده ايد) حتما با صحنه هاي اعجاب آوري از تجمع توده هاي مردم به همراه گاز پيكنيكي، زير انداز، قوري، قابلمه هاي پر از غذا، بعضا ميوه هاي رنگا رنگ و سفره اي كه معمولا افراد دور آن از تعداد انگشتان يك دست بيشترند مواجه شده ايد. بالاخره اولين سيزدهم سال است و براي دور كردن نحسي ها بايد از خانه زد بيرون و به طبيعت پناه برد. البته بگذريم كه قديم هاي نه چندان دور پاركها و خيابان ها خلوت تر بودند و به در كردن سيزده صفاي بيشتري داشت اما در اين سال ها شلوغي هم يواش يواش جزئي از زندگي ما شده و راستش را بخواهيد من يكي كه در جاهاي خلوت و باز احساس خفگي مي كنم!

القصه غرض از ياد آوري خاطرات روز سيزده به در نوشتن انشا مثل خيلي وقت پيش توي مدرسه نبود. چيزي كه مد نظر من است دقيقا از لحظات پاياني سيزده به در شروع مي شود. درست زماني كه خانواده هاي گرامي كه شكمشان از خوردن نهار، ميوه و آجيل هاي جان به در برده از دست مهمان هاي نوروزي برآمده تر از هر روز شده و يواش يواش احساس مي كنند اگر كمي دير بجنبند به آخرين قسمت سريال هاي نوروزي نمي رسند!

    پارك ها، فضاهاي سبز، جنگل ها و خلاصه هرجايي كه براي به در كردن سيزده مورد استفاده قرار گرفته، در شب همان روز منظره اي ديدني دارند. قوطي هاي خالي نوشابه، ته مانده هاي غذا، كاغذ هاي مچاله شده، پوست ميوه و تخمه و خلاصه هر چيزي كه به نحوي از اين جشن خارج از خانه باقي مانده است، در گوشه و كنار به چشم مي خورد! تا به حال از خود پرسيده ايد چقدر از اين پس مانده ها باقي مي مانند و يا اينكه هزينه هاي جمع آوري آن ها چقدر است؟ بعيد مي دانم براي خيلي از ما حتي دانستن اين موضوع كه با اين كار چه صدمات جبران ناپذيري به محيط زيست وارد مي شود هم زياد مهم باشد!

اما كمي آن طرف تر در ينگه دنيا، شهرها تميز تر و هوا سالم تر است! چرا؟ حتما مي گوييد چون شهرداري هاي آن ور آب بهتر كار مي كنند! نه اصلا اينطور نيست. مطمئن هستم كه شهرداري هاي ينگه دنيا اگر كمتر از شهرداري هاي ما كار نكنند بيشتر كار نمي كنند. همه موفقيت جماعت آن طرف آبي در حس مسئوليتي است كه در برابر همه چيز، به خصوص محيط زيست دارند. وقتي براي شما مهم باشد كه محيطي كه پيرامون شما را فرا گرفته است، شهري كه در آن زندگي مي كنيد يا خيابان هايي كه در آن راه مي رويد تميز باشند، براي حفظ آن نهايت تلاش خود را مي كنيد! جماعت ينگه دنيا خيلي از وقت ها پا را هم از اين فراتر مي گذارند، در حالي كه براي مهم نيست چند لامپ اضافه در خانه روشن است و يا اينكه اتوي 1000 واتي را چند وقت است از پريز جدا نكرده ايم، آن ها حتي روي يك وات و دو وات برقي هم كه مصرف مي كنند حساب باز كرده اند. البته دقت در اين نكته علاوه به كمك براي حفظ محيط زيست به نفع جيبشان هم هست. در صنف كامپيوتري‌ها هم چنين توجه و دقتي به چشم مي خورد. اعضاي اين صنف هزار و يك راه جديد پيدا كرده اند كه اجناسي كه مي سازند و مي فروشند ضرر كمتري به محيط زيست بزند. شايد باورتان نشود اما بعضي از مردم هستند كه اصلا سمت خريد قطعاتي كه به محيط زيست آسيب مي زند نمي روند!

    مثلا در بين جماعت كامپيوتر ساز آن ور دنيا گروهي به وجود آمده است كه به نام گروه Computing Initiative‍Climate Savers معروف است. اين گروه مجموعه اي از چند شركت است كه داراي تفكرات و اهداف خاصي براي كم كردن صدماتي كه به محيط زيست وارد مي شود هستند. تفكري كه در آن سازندگان خود را ملزم مي كنند تا صدمات كمتري به محيط زيست بزنند و علاوه بر آن خرج زندگي شما را هم كه مشتريشان باشيد كم كنند. اين گروه كه در 17 ژوئن سال 2007 تشكيل شده است توليد كنندگان، مصرف كنندگان، ارگان هاي دولتي و سازمان هاي حامي محيط زيست را يك جا جمع مي كنند تا با همكاري هم بهره وري كامپيوتر هاي خانگي و سرورها را مشخص كنند و مصرف توان آن را طوري كم كنند كه هم ضرر كمتري به محيط زيست وارد شود و هم شما پول كمتري به شركت برق بپردازيد.
به زبان خيلي ساده اين گروه مي خواهند تلفات برق را كم كنند. اين مساله باعث مي شود كه كامپيوتر ها برق كمتري مصرف كنند و در نتيجه گازهاي گلخانه اي كمتري توليد شود! حتما مي پرسيد كه اين كه هر چه كامپيوتر ما كمتر برق مصرف كند گاز گلخانه اي كمتري توليد مي شود يعني چه؟ يا به قول قديمي ها: "گودرز چه ربطي به شقايق دارد؟"! راستش ربط دارد، خوب هم ربط دارد. الان بيشتر برق دنيا را نيروگاه هاي حرارتي توليد مي كنند، يعني نيروگاه‌ هايي كه گاز، نفت يا ذغال سنگ مي سوزانند. خوب معلوم است كه هرچه برق كمتري مصرف كنيد، فشار كمتري به اين نيرو گاه ها مي آيد و در نتيجه برق كمتري توليد مي شود و باز هم در نتيجه سوخت مورد نياز آنها كم تر مي شود و در آخر هرچي كمتر بسوزاني زمين مي تواند راحت تر نفس بكشد و اين خود به خود چيز خوبي است!
پايه گذاران اصلي اين انجمن Google و Intel هستند اما در حال حاظر شركت هاي مختلفي، از تامين كنندگان انرژي گرفته تا شركت هاي سازنده سخت افزار و حتي سازمان هاي دولتي مرتبط با اين صنعت در برخي از كشورها نيز به اين گروه پيوسته اند. در حال حاظر به غير از بنيان گذاران آن، شركت هايي مانند Dell، HP، Sun و GIGABYTE نيز به عضويت اين گروه درآمده اند و انتظار مي رود با توجه به حضور اعضايي مهم و موثر تعداد اعضاي آن در آينده نزديك با افزايش چشم گيري همراه باشد. در ادامه سعي خواهيم كرد شما را بيشتر با اهداف اين جماعت ينگه دنيايي، كه ادعا مي كنند هيچ كدام از اين حركات كوچكترين نفعي به حالشان ندارد و فقط محض رضاي خدا و به خاطر غصه اي كه براي محيط زيست و جيب ما مي خوردند اينقدر خودشان را به زحمت مي اندازند، آشنا كنيم.
 

    در قسمت قبلي در مورد سيزده به در و ارتباط آن با محيط زيست و در نهايت تفكرات آدم هاي ساكن ينگه دنيا در مورد مصرف انرژي صحبت كرديم و گفتيم كه به تازگي گروهي در همين رابطه تشكيل شده است كه قصد دارد مصرف انرژي را براي كامپيوترها كم كند. اين گروه كه با نام Climate Savers Smart Computing شناخته مي شود، از تعداد زيادي از شركت هاي بزرگ مانند Intel, Google، Dell، Sun Microsystems و GIGABYTE تشكيل شده. البته اين نام ها ذره اي از خروار خروار شركت هايي است كه به اين گروه پيوسته اند. همانطور كه قبلا هم گفتيم تعداد زيادي از شركت هاي تامين كننده انرژي، مانند شركت هاي تامين كننده نفت و گاز و حتي شركت هاي فروشنده برق هم به همراه بعضي از سازمان هاي دولتي عضو اين گروه شده اند. حضور اين شركت ها، گروه Climate Savers را به يك موسسه غير انتفاعي قدرتند تبديل كرده است كه طبق ادعاي اعضا فقط و فقط براي رضاي خدا و حفاظت از محيط زيست خودشان را به زحمت مي اندازند وگرنه حتي ممكن است حتي در اين راه ضرر هم بكنند. به هر حال هدف هر چيزي كه باشد، كم كردن مصرف انرژي و آسيب كمتر به محيط زيست خود به خود چيز خوبي است و حتي اگر فردا معلوم شود كه اين شركت ها خالي بندي هم كرده اند و ممكن است به هر چيزي كه ادعا مي كنند عمل نكنند، به دليل هدف خوبشان قابل بخشش هستند! البته با شناختي كه از شركت ها، سازمان ها و كلا آدم هاي ينگه دنيا داريم مي دانيم كه اين جماعت بدون حساب و كتاب حرف نمي زنند و اگر سرشان برود قولشان نخواهد رفت! حالا بياييد ببينيم كه اصلا اين گروه چه كار مي خواهد بكند:
طبق بررسي هاي انجام شده يك سيستم PC دسك تاپ معمولي بيش از نيمي از تواني را كه از طريق پريز برق دريافت مي كند هدر مي دهد. سرورها نيز حدود 30 تا 40 درصد از توان دريافتي خود را تلف مي كند. بيشتر تواني كه هرز رفته و تلف ميشود به صورت گرما منتشر شده و هرگز به پردازنده، ديسك گردان ها، حافظه و يا ديگر بخش هاي سيستم نمي رسد. به دليل توليد گرماي بيشتر، دفاتر، خانه ها و مراكز داده نياز به استفاده از دستگاه هاي تهويه قدرتمند تري دارند كه همين مساله نيز مي تواند ميزان مصرف توان را باز هم افزايش دهد. اين يعني يك دور تسلسل باطل! شما هي برق مصرف مي كنيد و اين برق مصرفي تبديل به گرما مي شود و از آن طرف باز بايد برق مصرف كنيد تا اين گرما را از بين ببريد! با مصرف برق بيشتر، نياز به سيستم هاي تهويه قدرتمند و گران قيمت تر و در نهايت از سيستم هاي قوي تر تامين و تبديل برق خواهيد داشت به همين خاطر هزينه هاي شما در مدت كمي سر به آسمان خواهد كشيد! اما راه هاي ساده ديگري نيز براي جلوگيري از اين دردسر ها و كم كردن هزينه وجود دارد: مديريت مصرف توان. با افزايش توانايي هاي مديريت توان در كامپيوتر‌ها، همچين توسعه ابزارهاي مورد نياز و استفاده از سياست هاي سخت گيرانه تر، شركت هاي تجاري متوسط مي توانند تا 60 درصد هزينه هاي برق مصرفي سيستم هاي كامپيوتري خود و يا موارد وابسته به آن ها را كاهش دهند. اعضاي اين گروه تاكيد مي كنند كه اين كاهش مصرف توان هيچ تاثيري بر روي كارايي نخواهد داشت. اين موضوع به اين مفهوم است كه آسيب هاي وارد شده به طبيعت كمتر شده و هزينه ها نيز كاهش خواهند يافت. با مشاركت شركت هاي مختلف در اين طرح، گروه Climate Savers اميدوار است كه تا سال 2010 شاهد كاهش مصرف توان كلي كامپيوترها تا ميزان 50 درصد باشد. كاهش 50 درصدي مصرف توان تا 5.5 ميليارد دلار در هزينه هاي مربوط به مصرف انرژي صرفه جويي كرده و انتشار گاز دي اكسيد كربن را هم تا 54 ميليون تن در سال كاهش خواهد داد. مي بينيد همين اعداد كوچك وقتي با هم جمع شدند چقدر بزرگ مي شوند. موضوع وقتي جالب تر مي شود كه بدانيد: اين ميزان گاز دي اكسيد كربن برابر با گاز توليد شده توسط 11 ميليون اتوموبيل در سال است!

اگر شركتي مايل به پيوستن به گروه باشد بايد قوانين آن را كاملا رعايت كند. البته براي شركت هاي مختلف قوانين و قواعد مختلفي در نظر گرفته شده است كه در ادامه سعي مي كنيم به كليات آن ها اشاره داشته باشيم:

حتي كاربران نهايي نيز مورد توجه اين گروه هستند به نحوي كه گروه Climate Savers به آن ها پيش نهاد مي كند تا با خريد تجهيزات جديد كامپيوتري كه با استانداردهاي جديد در رابطه با مصرف انرژي سازگار هستند براي دستيابي به اهداف تعيين شده با اعضاي اين گروه همكاري كنند. در صورتي كه كاربران قصد ارتقاي سيسستم هاي خود را نداشته باشند مي توانند با استفاده از ابزارها و تنظيم هاي مديريت توان بر روي PC هاي حال حاظر خود نيز به نتايج مشابه اي دست پيدا كنند.

    در اين قسمت كه به نوعي قسمت پاياني اين مقاله نيز محسوب مي شود قصد داريم تا نگاه دقيق تري داشته باشيم به اهدافي كه اعضا اين گروه در پي دستيابي به آن هستند. شايد براي ما كه در ايران زندگي مي كنيم و عادت كرده ايم تمام برنامه هايمان را با تاخير اجرا كنيم ديدن اين تاريخ ها و اعداد و ارقام كمي عجيب باشد اما واقعيت اين است كه در ينگه دنيا وقتي سياستي تدوين مي شود با برنامه ريزي دقيق است و اگر حتي فكر كنند كه امكان دارد به اهداف تعيين شده نرسند، هرگز كاري را شروع نمي كنند.
همانطور كه گفتيم شركت هاي مختلفي در انجمن Climate Savers عضو هستند. اين شركت ها كه در هر دو سوي بازار توليد و مصرف سيستم هاي كامپيوتري حضور دارند شامل شركت هاي سازنده چيپ ها، شركت هاي سازنده قطعات مختلف كامپيوتر، گروه هاي حفاظت از محيط زيست، شركت هاي تامين كننده انرژي، خرده فروشان، آژانس هاي دولتي و ديگر شركت هاي وابسته به اين صنعت هستند. شركت هايي چون: اينتل، گوگل، دل، GIGABYTE ،EDS، آژانش حفاظت از محيط زيست آمريكا (EPA)، هيولت پاكارد (HP)، آي بي ام، لنوو، مايكروسافت، شركت گاز و برق پاسيفيك (PG&E)، صندوق حمايت از حياط وحش و ديگر شركت هاي مشابه از اعضاي اصلي اين انجمن به شمار مي روند.

    گروه Climate Savers داراي خط مشي كاري شبيه به گروه دولتي Energy Star است. اين گروه سعي دارد هم با استفاده از تكنولوژي هاي موجود و هم با ابداع و استفاده از تكنولوژي هاي جديد، بهره وري مصرف توان را در سيستم هاي كامپيوتري و محاسباتي افزايش دهد. استاندارد Energy Star 4.0 براي كامپيوتر هاي دسك تاپ، لپ تاپ ها و ايستگاه هاي كاري، كه از جولاي سال 2007 اجرايي شده است، حداقل بهره وري 80 درصدي را براي تمامي بارهاي كاري سيستم ها پيش كرده. علاوه بر اين، استاندارد فوق محدوديت هايي را نيز در رابطه با انرژي استفاده شده توسط ابزارها، هنگامي كه مورد استفاده قرار نمي گيرند مشخص كرده و توليد كننده ها را موظف نموده است تا محصولات خود را با ابزارهاي مربوط به مديريت توان ارايه كنند. به همين خاطر از اين پس تمامي ابزارهاي توليد شده توسط شركت هاي عضو اين انجمن با مديريت توان فعال در اختيار مصرف كنندگان قرار خواهند گرفت.

    قوانين هم زمان با اجرايي شدن استاندارد Energy Star در سال 2007 براي سيستم هاي دسك تاپ، لپ تاپ ها و ايستگاه هاي كاري (همچنين مانيتورها) اعمال شده و طي 4 سال با توجه به اهداف زير توسعه خواهند يافت:

    علاوه بر نكات ذكر شده، انجمن Climate Savers اهداف زير را نيز براي دست يابي به بالاترين بهره وري در سرورهاي سطح پايين (سرورهاي 1U/2U  تك و دو سوكته) پيش بيني كرده است.

منبع ما براي ذكر موارد زير هم دايره المعارف معروف اينترنتي ويكي پديا در آدرس www.wikipedia.org  است علاوه بر اين انجمن Climate Savers در وب سايت خودش هم اهدافش را توضيح داده و دقيقا گفته كه چه در سر دارد. وب سايت اين گروه هم در آدرس www.climatesaverscomputing.org  مي تواند اهداف آن ها را براي شما روشن تر كند.