Phenom 9700 اولين پردازنده چهارهسته‌اي از AMD      

پس از حدود يك سال تاخير شركت AMD اولين پردازنده چهار هسته‌اي خود را معرفي كرد. هرچند اين تاخير يك ساله تعادل بازار را براي مدتي طولاني در بازار پردازنده‌ها و به نفع شركت Intel به هم زده بود اما اكنون به نظر مي‌رسد بازار به سمت ثبات حركت مي‌كند. اولين پردازنده‌ چهار هسته‌اي شركت AMD كه نام Phenom را به خود گرفته است در حقيقت اولين پردازنده‌اي است كه ذاتا و از ابتدا با معماري چهار هسته‌اي طراحي شده است.

بر خلاف Intel كه دو هسته از پردازنده‌هاي Core2 Duo خود را در يك بسته بندي قرار داده و آن‌ها را به عنوان يك پردازنده چهار هسته‌اي به فروش مي‌رساند، AMD با استفاده از يك معماري جديد هر چهار هسته را بر روي يك چيپ اجرا كرده و يك پردازنده‌ چهار هسته‌اي كامل را به وجود آورده است. به همين دليل پردازنده‌هاي جديد Phenom داراي هسته بزرگي با مساحت 285 ميليمتر مربع هستند كه شامل 600 ميليون ترانزيستور است. AMD با اعمال تغييراتي بر روي معماري اين پردازنده‌هاي جديد توانسته تعداد دستورالعمل‌هاي قابل اجرا در هر سيكل كلاك را افزايش دهد. به نظر مي‌رسد بخشي از افزايش بيش از دوبرابري تعداد ترانزيستور‌ها نسبت به پردازنده‌هاي Athlon 64 X2، كه داراي 227 ميليون ترانزيستور بودند به همين بهينه سازي‌ها مربوط باشد. AMD پردازنده‌هاي Phenom را با استفاده از پروسه ساخت 65 نانومتري، كه در تعدادي از پردازنده‌هاي دو هسته‌اي خود نيز آن را مورد استفاده قرار داده بود، توليد مي‌كند. البته اين شركت اعلام كرده است كه در اوايل سال 2008 پروسه ساخت پردازنده‌هاي خود را 45 نانومتر كاهش خواهد داد. ايجاد چهار هسته بر روي يك ويفر مي‌تواند مشكلاتي را در زمينه توليد به وجود آورد. براي مثال حتي اگر يكي از هسته‌ها نيز قادر به كار نباشد، به ناچار چيپ غير قابل استفاده خواهد بود. اما AMD براي اين مشكل نيز چاره‌اي انديشيده‌ است. اين شركت اعلام كرده چيپ‌هايي كه تنها يك هسته آن‌ها غير قابل استفاده است را به شكل پردازنده‌هاي سه هسته‌اي به بازار عرضه خواهد كرد. در حال حاظر پردازنده‌هاي Phenom در سه مدل و با نام‌هاي Phenom 9700,9600,9500 به بازار عرضه شده است. فركانس‌هاي كاري اين پردازنده‌ها به ترتيب برابر با 2.4، 2.3 و 2.2 گيگاهرتز است. البته AMD اعلام كرده است كه در اولين گام قصد رقابت با پردازنده‌هاي با كارايي بالاي سري Intel Core 2 Quad را ندارد و قصد دارد با حفظ سياست عرضه پردازنده‌هاي با كارايي مناسب و قيمت پايين، بازار سيستم‌هاي چهار هسته‌اي با قيمت متوسط را به دست آورد.

شركت AMD همزمان با عرضه پردازنده‌هاي Phenom، معماري جديدي را نيز با نام معماري Stars عرضه كرده است. اين معماري كه پيش از اين با نام معماري K10 شناخته مي‌شد، مدت زمان زيادي در حال توسعه بوده‌است. به دليل استفاده از اين معماري جديد كه بهينه سازي‌هايي را بر روي هسته‌هاي پردازشي انجام داده است، شاهد افزايش ميزان كارايي نسبت به فركانس كاري هستيم. به گونه‌اي كه پردازنده‌هايي كه از اين معماري استفاده مي‌كنند قادر هستند تا در فركانس كاري برابر تعداد دستورالعمل‌هاي بيشتري را نسبت به پردازنده‌هاي Athlon 64 X2 اجرا كنند.
با توجه به نوع معماري يك پارچه به كار رفته در پردازنده‌هاي Phenom شركت AMD توانسته است از يك حافظه‌ نهان سطح 3 (L3 Cache) در پردازنده‌هاي چهار هسته اي‌ خود استفاده كند. هر هسته در اين پردازنده‌ها داراي حافظه نهان سطح دو مخصوص به خود با ظرفيت 512 مگابايت است و در نهايت تمامي هسته به دو مگابايت حافظه‌ نهان سطح 3 اشتراكي دسترسي دارند.

در نهايت بر خلاف پردازنده‌هاي Athlon 64 X2 كه از گذرگاه HyperTransport 2.0 براي انتقال داده‌ها بين پردازنده و چيپ‌ست استفاده مي‌كردند، پردازنده‌هاي جديد Phenom از گذرگاه HyperTransport 3.0 براي اين كار استفاده مي‌كنند. پهناي باند نسخه اول كه در فركانس 1600 مگاهرتز عمل مي‌كرد برابر با 6.4 گيگابايت بر ثانيه بود. نسخه دوم نيز با استفاده از فركانس 2000 مگاهرتز داراي پهناي باندي برابر با 8 گيگابايت بر ثانيه است. اما اين نسخه جديد با استفاده از فركانس كاري 3600 مگاهرتز پهناي باند را تا حد 20.8 گيگابايت بر ثانيه، بيش از دوبرابر، افزايش داده و سبب افزايش كارايي در هنگام اجراي عملكردهايي چون پردازش تصاوير سه بعدي خواهد شد. اين مشخصه مخصوصا هنگامي كه از چندين كارت گرافيك در پيكره‌بندي CrossFire استفاده مي‌شود توانايي‌هاي خود را به نمايش خواهد گذاشت. مي‌توان پردازنده‌هاي جديد Phenom را بر روي چيپ‌ست‌هايي كه از سوكت AM2 پشتيباني مي‌كنند نيز مورد استفاده قرار داد. اما براي دستيابي به بالاترين كارايي شما بايد از مادربردهايي استفاده كنيد كه سوكت AM2+ را مورد استفاده قرار مي‌دهند. در حال حاظر تعدادي از مادربردها با استفاده از چيپ‌ست‌هاي AMD 790 FX، AMD 790X و AMD 770 و با پشتيباني از سوكت جديد AM2+ وارد بازار شده‌اند. شركت‌هاي سازنده‌ مادربرد نيز بلافاصله آغاز به پشتيباني از اين پردازنده‌ها با عرضه‌ مادربردهاي جديد خود نموده‌اند. براي مثال شركت GIGABYTE به عنوان يكي از توليد كنندگان بزرگ مادربرد در حال حاظر چهار مدل از محصولات خود را براي پشتيباني از اين پردازنده‌ها به بازار عرضه كرده است. مادربردهاي GA-MA770-DS3، GA-MA790FX-DQ6، GA-MA790FX-DS5 و GA-MA790X-DS4 از محصولاتي هستند كه توسط GIGABYTE بر پايه چيپ‌ست‌هاي جديد AMD و براي پشتيباني از پردازنده‌هاي جديد Phenom به بازار عرضه شده‌اند.
 

ادامه مقالات