تکنولوژی‌های دوستدار محیط زیست

تصور غلطی که از آلودگی محیط زیست در ذهن ما جا افتاده این است که منابع تولید کننده آلودگی در جهان را تنها دستگاه‌های مکانیکی که از سوخت‌های فسیلی بهره می‌برند و یا پسماندها و مواد زائد شیمیائی حاصل از تولید کارخانجات شیمیایی می‌دانیم اما واقعیت این نیست. شاید با شنیدن این حرف تعجب کنید اما دستگاه‌های الکتریکی و الکترونیکی که خوشبختانه یا متاسفانه استفاده از آن ها آن روز به روز نیز در حال افزایش است، یکی از مهم ترين عوامل آلوده و تهدید کننده محیط زیست هستند. به دليل وجود مواد سمي مانند سرب، جيوه، كادميوم يا موارد شيميايي ديگر در اين ابزارها، دستگاه هاي الكترونيكي و سخت افزارهاي كامپيوتري از مهمترين آلوده كننده هاي محيط زيست به شمار مي روند. اهميت این موضوع تا جایی است که طبق تحقیقات انجام شده توسط دانشمندان بریتانیاي بر روی حیوانات آزمایشگاهی، این مواد مي توانند با ايجاد مشکلات جدي مانند آسیب های تولید مثلی و يا صدمه به اندامهای عصبی، تاثيراتي جدی را بر روي موجودات زنده بر جاي بگذارند. از جمله مواد ديگري كه سبب بروز اين مشكلات مي شوند مي توان به پلی برمید دی فنیل اتر (PBDE) اشاره كرد. این ماده در گذشته به عنوان ماده اي براي اطفاع حریق مورد استفاده قرار می‌گرفت. البته مدتهاست مضر بودن این ماده به سبب پایداری بسیار بالای آن در چرخه طبیعت ثابت شده است. بروز چنين مشكلاتي و نگراني هاي حاصل از آن در زمينه حفاظت از محيط زيست سبب شد که در حدود 5 سال پیش در کشور انگلستان مسئولان به فكر ارائه دستورالعمل هايي مبني بر منع استفاده از برخی از عناصر و مواد مضر برای طبیعت در تولیدات دستگاه‌های الکتریکی و الکترونیکی بيافتند. دستورالعمل محدودیت منع استفاده از مواد پر خطر که به اختصار RoHS يا (Restriction of Hazardous Substances) نام گرفته است، استفاده از هر گونه کالای الکتریکی و الکترونیکی را که بیش از حد استاندارد از مواد مضر برای محیط زیست استفاده می‌کنند تحریم كرده است. این دستورالعمل که هدف اصلی آن ایجاد محدودیت در استفاده از مواد خطرناک در تولیدات و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی بود در سال 2003 به وسیله اتحادیه اروپا تصویب گردید. بر اساس اين استاندارد، شش ماده پر خطر سرب، کادمیوم، جیوه، کرم(Cr6+) و ترکیباتی چون پلی برمید بی فنیل(PBB) و پلی برمید دی فنیل اتر(PBDE) که ورود آن ها به چرخه زيست بوم ها برای انسان و ديگر موجودات زنده بسیار خطرناک است معرفي شده و استفاده از آن ها در توليد ابزارهاي الكترونيكي و كامپيوتري ممنوع گرديد.

  RoHS از چه زمانی به صورت یک استاندارد در آمد؟
در جولای سال 2006 دستورالعمل RoHS اجرایی شد و به شکل یک استاندارد درآمد و کم‌کم می‌رود تا به صورت یک قانون در هر یک از کشورهای عضو اتحادیه اروپا اجرا شود. البته به سبب حوزه این استاندارد که فقط در اروپا کاربرد دارد از این دستورالعمل 95 بندی با نام EU RoHS نيز یاد می‌شود.

  RoHS در دیگر نقاط دنیا
در آسیا و اقیانوسیه نیز مشابه این این استاندارد برای تولیدات الکتریکی و الکترونیکی وجود دارد. این استاندارد که بیشتر با نام China RoHS شناخته می‌شود هدفی کاملا همسو با استاندارد مشابه اروپایی دارد اما نحوه دستيابي به اهداف نهايي در آن متفاوت است. در این استاندارد سازندگان موظف شده اند تا کلیه اطلاعات ساختاری تولیدات اعم از نوع عنصر به کار رفته، درصد آن و فاصله آن با استاندارد زيست محيطي RoHS را به صورت کاتالوگ در داخل محصول قرار دهند تا مصرف کنندگان با آگاهی از میزان خطر احتمالی وسیله برای خود از آن استفاده کنند.
در آمریکا نیز در سال 2003 قانون بازیافت وسایل الکترونیکی از رده خارج که با نام EWRA شناخته مي شود به تصویب رسیده است. بر اساس این قانون از ژانویه سال 2007 فروش وسایل الکترونیکی که از EU RoHS پیروی نمی‌کند ممنوع گرديد. مفاد EWRA تا حدود زیادی به EU RoHS شباهت دارد اما به سبب منع برخی مواد دیگر که در لیست EU RoHS پيش بيني نشده است و همچنین کنترل بيشتر بر وسایلي چون مانیتورهای LCD و CRT از سختگیری بیشتری برخوردار است.

  تطابق با استاندارد RoHS در توليد سخت افزارهاي كامپيوتري
با تعريف استاندارد RoHS به عنوان يك استاندارد زيست محيطي جامع و ايجاد الزام ها و مشوق هاي گوناگون در جهت استفاده از آن، شركت هاي مختلفي كه به توليد سخت افزارهاي كامپيوتري مي پرداختند نيز اندك اندك به آن پيوستند. در حال حاظر تقريبا تمامي شركت هاي توليد كننده سخت افزار اين استاندارد را در هنگام توليد محصولات خود رعايت مي كنند. يكي از شركت هايي كه از بدو تولد اين استاندارد حمايت و رعايت آن را در دستور كار خود قرار داده، شركت گیگابایت است. اين شركت از 25 اکتبر سال 2005 مادربردهای خود را با استاندارد اروپایی EU RoHS ارائه مي كند تا نام خود را به عنوان اولین تولید کننده مادربردها كه از اين استاندارد پيروي مي كند ثبت نمايد. به گفته این مسئولين اين شركت تولید چنین مادربردهایی نه تنها بخشی از فعالیت هاي GIGABYTE برای تولید وسایل الکترونیکی دوستدار محیط زیست است بلكه نمودي از تلاش این شرکت برای پیوستن به مجمع جهانی تولید کنندگان دوستدار محیط زیست نيز مي باشد.
 

ادامه مقالات